Yenibütüncü Şiirin Manifestosu, Ocak 1988’de Broy Şiir Dergisi’nin 27.sayısında Veysel Çolak, Seyyit Nezir, Metin Cengiz, Hüseyin Haydar ve Tuğrul Keskin imzalarıyla yayımlandı.

Klaros Yayınları’ndan, Veysel Çolak ve Aslıhan Tüylüoğlu imzasıyla çıkan “YENİBÜTÜNCÜ ŞİİRİN MANİFESTOSU YAZILAR/KARŞI YAZILAR isimli 146 sayfalık eser ise, zihinlerde yeni ve kapsayıcı ufuk açması bakımından önemli bir çalışma niteliği taşıyor. Eser, ilgili manifestonun tam metninin okura aktarılması ile başlıyor.

Manifestonun başlığı, Yenibütün: Kendini Biriktiren Bireyin Şiiri

Yenibütüncü Şiir ise şu özet cümlelerle çerçeveleniyor:

• Yenibütüncü Şiir, paranın büyüsünü bozmaya adanmış zekânın lirizmidir.
• Yenibütüncü Şiir, politikayla barışık olmayan insanî politikleşmedir.
• Yenibütüncü Şiir, tragedyasından yetkinleşen bireyin diyalektiğidir.
• Yenibütüncü Şiir, öz demek olan yaratma sürecinin etkinliğidir.
• Yenibütüncü Şiir, yenilikte geleneği de sırtlayan süreklilikte kendine birikmektir.
• Yenibütüncü Şiir, hayat kadar dağınık, hayat kadar örgütlüdür.Venüs’ün ölümsüzlük gizi, insanın yaşama telaşıdır.
• Yenibütüncü Şiir, dilin öncü yorumunu, belirleyici imkân olarak yüklenir.

Kitapta, mainfestonun yayınlanmasını doğuran gerekçeler önermeleriyle anlatılıyor. Çağdaş şiirin bugüne geliş yolculuğunda, geçirdiği aşamaların ardından, Yenibütüncü Şiir’in geleneğe dayanarak onu enine boyuna değerlendiren ve ondan beslenen odağına insanı koyan yaklaşımını özümsüyoruz her cümlede.

Geçmiş, bugün ve yarının kapsayıcı üçgeninde şiiri olduğundan daha ileri taşımanın mümkün olduğunu anlatan manifesto, şiire, Yenibütüncü yaklaşım getirmeyi odağına koyuyor. Bireyin yeniden yaratılması gerekliliğinden yola çıkarak, yaşamının yenilenebileceğine vurgu yapılıyor.

Çalışmanın devam sayfalarında,manifestonun yayımlanmasının ardından yarattığı sese kulak kesiliyoruz. Önemli kalemlerin değerlendirme yazıları ve ilgili röportajlarından bir kesit derlenerek paylaşılıyor okurla. Manifestoya yönelik hem yanında hem de karşısında duran yorumlar çift yönlü aktarılıyor.

Öncü sanat dalı şiirin geçmişten bugüne Türk Edebiyatı içindeki gelişimi, değişimi ve dönüşümüne ilişkin süreçlere ilgi duyup takip eden/etmek isteyen her okuru bu manifestoyu okumaya çağırıyor,düşünce süzgecinden geçirip bugüne dek Yenibütüncü Şiir hakkında yapılan yapıcı, yıkıcı her türden eleştirel yaklaşımı inceleyip derinlemesine düşünmeye davet ediyorum.

Şiir sanatının ileri noktalara taşınması, çağını aşabilmesi ve evrensel boyut kazanabilmesi, kültürel ve tarihsel birikimle bu sanatı bize sunan şairler kadar, şair adayları ve elbette ki şiiri seven okurların da buna katkı sağlaması ile mümkün olacaktır.

Şiiri sevmek ve okumak, onu sözcük sözcük irdelemek,anlamlandırmaya gayret edip özümsemek velhasıl şiire bu yönde düşünsel zaman ayırmak, her şiirin beraberinde yeni bir şiir tanımı getirdiğini kavramak,bireyin kendini, hayatının her alanında sorgulayabilmesine ve ileri taşıyabilmesine olanak veren öncü güçtür bana göre.

Şiiri yanı başınızdan ayırmamanız dileğiyle,

Sanata, şiire değer katıp geleceğe ışık tutan bu titiz çalışma için Veysel Çolak ve Aslıhan Tüylüoğlu’na teşekkür ederim.

İstanbul, Mayıs 2024

Gökşen Bozkoyunlu.